Główny Urząd Miar Nowe regulacje w prawnej kontroli metrologicznej - Aktualności -

Aktualizacja komunikatu: grudzień 2025

I Okresy ważności legalizacji przyrządów pomiarowych

Okresy ważności legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych oraz terminy, w których przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności powinny być zgłaszane do legalizacji ponownej, określa rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 22 marca 2019 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych.
Rozporządzenie w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych nie zawiera regulacji dotyczącej sposobu liczenia terminów ważności legalizacji. Dlatego też, w celu określenia powyższych terminów, należy korzystać z regulacji zawartych w art. 57 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z ww. regulacją, terminy określone w miesiącach, kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Natomiast terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu poprzedzającym bezpośrednio ten dzień. 
Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, organ administracji miar albo podmiot upoważniony na podstawie przeprowadzonego sprawdzenia przyrządu pomiarowego i stwierdzenia zgodności z wymaganiami poświadcza dokonanie legalizacji przez umieszczenie na przyrządzie pomiarowym cechy legalizacji, która wskazuje rok i miesiąc ważności legalizacji.

W związku z powyższym możliwe są następujące warianty ważności legalizacji dla różnych przyrządów pomiarowych:

1) Przyrządy pomiarowe, dla których dowodem prawnej kontroli metrologicznej jest cecha legalizacji, a okres ważności legalizacji wyrażony jest w miesiącach, np. wagi nieautomatyczne.

Przykład:

Ważność legalizacji — 25 miesięcy, legalizacji dokonano 6 maja 2019 r., legalizacja jest ważna do 6 czerwca 2021 r.

W związku z powyższym na przyrządzie pomiarowym znajdować będzie się cecha legalizacji miesięczna: „VI” oraz roczna: „21”.

Sposób liczenia powyższego terminu:

12 miesięcy mija 6 maja 2020 r., kolejne 12 miesięcy (czyli 24 miesiące) mijają 6 maja 2021 r., ponieważ okres ważności legalizacji wynosi 25 miesięcy, dodajemy jeszcze jeden miesiąc i otrzymujemy 6 czerwca 2021 r.

2) Przyrządy pomiarowe, dla których dowodem prawnej kontroli metrologicznej jest cecha legalizacji, a okres ważności legalizacji wyrażony jest w latach, np. wodomierze

Przykład

Ważność legalizacji – 5 lat, legalizacji dokonano 6 maja 2019 r., legalizacja jest ważna do 6 maja 2024 r.

W związku z powyższym na przyrządzie znajdować będzie się cecha legalizacji miesięczna: „V” oraz roczna: „24”.

Sposób liczenia powyższego terminu:

1 rok mija 6 maja 2020 r., kolejny – 2 rok mija 6 maja 2021 r., 5 lat mija 6 maja 2024 r.

3) Przyrządy pomiarowe, dla których dowodem prawnej kontroli metrologicznej jest świadectwo legalizacji, a okres ważności legalizacji wyrażony jest w miesiącach, np. odmierzacze paliw ciekłych

W odniesieniu do ww. przyrządów pomiarowych, mając na uwadze regulacje ustawowe zawarte w art. 57 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz fakt, że świadectwo legalizacji określa termin ważności z dokładnością co do dnia, w rubryce świadectwa legalizacji – „Okres ważności legalizacji”, należy wpisać konkretny dzień miesiąca obliczony zgodnie z zapisami załącznika nr 5 do rozporządzenia pkm.

Przykład

Ważność legalizacji – 25 miesięcy, legalizacji dokonano 15 maja 2019 r., legalizacja jest ważna do dnia 15 czerwca 2021 r.

4) Przyrządy pomiarowe, dla których dowodem prawnej kontroli metrologicznej jest świadectwo legalizacji, a okres ważności legalizacji wyrażony jest w latach, np. zbiorniki pomiarowe

Przykład

Ważność legalizacji – 11 lat, legalizacji dokonano 15 maja 2019 r., legalizacja jest ważna do dnia 15 maja 2030 r.

Uwaga

W przypadkach, w których organ administracji miar poświadcza dokonanie legalizacji jednocześnie w postaci cechy i świadectwa legalizacji, terminy ważności wynikające z obydwu dowodów muszą być jednakowe, bowiem potwierdzają one dokonanie jednej czynności urzędowej przez ten organ. Jednakże, w związku z faktem, że cecha legalizacji jest dowodem prawnej kontroli metrologicznej mało szczegółowym, określa bowiem ona termin ważności z dokładnością do miesiąca, a świadectwo legalizacji co do dnia, uznać należy, że precyzyjny termin ważności legalizacji, obliczony na podstawie ww. przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do danego przyrządu pomiarowego, w kontekście okresów legalizacji – wyrażonych w miesiącach albo latach, uwidoczniony jest w świadectwie legalizacji. Można więc przyjąć, że w takich przypadkach cecha jest dowodem do „szybkiej identyfikacji”, a świadectwo do pełnej, zwłaszcza, że co do zasady, wydawane ono jest tam, gdzie nie wystarczy sama cecha albo nie można jej nałożyć, np. z uwagi na rozmiar lub konstrukcję konkretnego przyrządu pomiarowego.

II Rodzaje dowodów prawnej kontroli metrologicznej – wagi automatyczne i nieautomatyczne

Zgodnie z zapisami w tabeli 1 załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 22 marca 2019 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, dowodami prawnej kontroli metrologicznej dla wag automatycznych i nieautomatycznych są cecha legalizacji lub świadectwo legalizacji.

Posłużenie się w tych przypadkach przez prawodawcę alternatywą łączną - spójnikiem „lub”, oznacza, że dla ww. przyrządów pomiarowych, poświadczenie dokonania legalizacji może nastąpić poprzez nałożenie tylko cech legalizacji, wydanie tylko świadectwa legalizacji albo wydanie łącznie obu tych dowodów.

Uwaga

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2013 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. poz. 808), wysokość opłaty za wydanie wnioskodawcy dodatkowo świadectwa legalizacji w przypadku, gdy dowodem legalizacji jest cecha legalizacji lub świadectwo legalizacji, a poświadczenie wykonania legalizacji nastąpiło przez umieszczenie na przyrządzie pomiarowym cechy legalizacji wynosi 55 zł.

Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że pobranie opłaty za wydanie świadectwa legalizacji dotyczy sytuacji, gdy łącznie zaistniały 3 przesłanki:

1. dowodem legalizacji danego przyrządu pomiarowego jest cecha legalizacji lub świadectwo legalizacji (a więc mogą być wydane oba dowody legalizacji albo tylko jeden z nich);
2. poświadczenie wykonania legalizacji zostało wykonane poprzez umieszczenie cechy legalizacji na przyrządzie pomiarowym;
3. wnioskodawca występuje dodatkowo o wydanie świadectwa legalizacji.

W powyższym przypadku, za wydanie świadectwa legalizacji jest pobierana opłata w wysokości określonej w tym przepisie.

Należy mieć jednocześnie na uwadze, że organ administracji miar decyduje jakie dowody prawnej kontroli metrologicznej wyda, biorąc przy tym pod uwagę wymagania obowiązujących rozporządzeń dot. określonych przyrządów pomiarowych. Co istotne, wydanie tylko świadectwa legalizacji ponownej sprawia, że przyrząd pomiarowy (np. waga) nie prezentuje np. klientowi informacji, że jest obsługiwany za pomocą aktualnie zalegalizowanej wagi.