Główny Urząd Miar jest urzędem administracji rządowej, właściwym w sprawach miar i probiernictwa. Prezes Głównego Urzędu Miar podlega Ministrowi Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej zgodnie z rozporzadzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospoddarki, Pracy i Polityki Społecznej (Dz.U. Nr 1 poz. 5).
Prezes Urzędu powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, jest centralnym organem administracji rządowej.
Organizację Głównego Urzędu Miar określa statut nadany zarządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie nadania statutu Głównego Urzędu Miar.
W zakresie kompetencji Głównego Urzędu Miar znajdują się zagadnienia związane z metrologią naukową, prawną i przemusłową. Istnieje ścisła współpraca w tych trzech dziedzinach, co ułatwia koordynację wykonywania zadań powierzonych administracji miar.
Główny Urząd Miar jest również odpowiedzialny za sprawdzanie i cechowanie wyrobów z metali szlachetnych wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium Polski.
Zadania Głównego Urzędu Miar
Podstawowym zadaniem Głównego Urzędu Miar jest zapewnienie wzajemnej zgodności i określonej dokładności wyników pomiarów przeprowadzanych w Polsce oraz ich zgodności z międzynarodowym systemem miar. Wymagana dokładność wynika ze współczesnych oczekiwań nauki, techniki i handlu oraz ochrony zdrowia i środowiska naturalnego.
Szczegółowe zadania Głównego Urzędu Miar to:
- ustanawianie i utrzymywanie państwowych wzorców jednostek miar i ich odniesienie do wzorców międzynarodowych,
- opracowywanie i realizacja hierarchicznych układów sprawdzań przyrządów pomiarowych stosowanych w Polsce w odniesieniu do wzorców państwowych, zgodnie z układami hierarchicznymi,
- prowadzenie prac badawczych w dziedzinie metrologii i współpraca w tej dziedzinie z innymi instytucjami w Polsce i za granicą,
- określanie nazw, definicji i oznaczeń legalnych jednostek miar,
- opracowywanie projektów aktów prawnych dotyczących kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, tj. zatwierdzenia typu, legalizacji a także dokumentów dotyczących probiernictwa,
- badanie i zatwierdzanie typu przyrządów pomiarowych oraz prowadzenie rejestru zatwierdzonych typów przyrządów pomiarowych,
- legalizacja i wzorcowanie przyrządów pomiarowych o najwyższej dokładności, ekstremalnych zakresach pomiarowych i nietypowej konstrukcji,
- opracowywanie projektów przepisów metrologicznych opisujących wymagania techniczne i warunki stosowania przyrządów pomiarowych oraz metody ich badania,
- szkolenie zawodowe pracowników administracji miar i przedstawicieli przemysłu,
- udzielanie upoważnień do wykonywania napraw lub instalacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych,
- nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa o miarach i prawa probierczego,
- upowszechnianie informacji z dziedziny metrologii i probiernictwa, w tym wydawanie Dziennika Urzędowego Głównego Urzędu Miar, prowadzenie biblioteki oraz historycznych zbiorów metrologicznych,
- współpraca z międzynarodowymi i regionalnymi organizacjami metrologicznymi oraz z instytucjami metrologicznymi za granicą.