„Metrologia – Biuletyn Głównego Urzędu Miar” wydawany jest od 2007 roku (wcześniej wydawany był pod nazwą Biuletynu Informacyjnego Sekretariatu Naukowego Metrologii GUM). „Metrologia” stanowi forum informacyjne dla środowisk akademickich i gospodarczych współpracujących z Głównym Urzędem Miar na rzecz rozwoju polskiej metrologii. Głównym celem „Metrologii” jest prezentacja dorobku Głównego Urzędu Miar w zakresie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych w obszarze wzorców państwowych, wzorców odniesienia i zagadnień związanych z przekazywaniem jednostek miar. Dodatkowo na łamach biuletynu przedstawiana jest aktualna problematyka dotycząca metrologii światowej i najnowszych działań w jej obszarze. Łamy biuletynu są otwarte również dla publikacji przedstawicieli krajowego środowiska metrologicznego.
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 4/2011
Spis treści
Rola Głównego Urzędu Miar jako krajowej instytucji metrologicznej – Janina Maria Popowska
Metoda randomizacji błędu systematycznego – Paweł Fotowicz
Wykorzystanie liczb losowych do obliczania niepewności pomiaru – Paweł Fotowicz
Wykorzystanie komparatora RLC w pomiarach elementów państwowego wzorca jednostki miary pojemności elektrycznej – Adam Ziółek, Maciej Koszarny
Komparacja przetworników termicznych AC/DC metodą dwukanałową – Andrzej Kaźmierczak, Andrzej Kruszyński, Paweł Zawadzki
Porównanie wzorców odniesienia temperatury punktu rosy DPG1 i DPG2 w zakresie +10 °C do +20 °C – Rafał Jarosz
Spójność pomiarowa w dziedzinie wilgotności powietrza – Krzysztof Flakiewicz
Wytwarzanie i metody pomiarów wzorcowych pól magnetycznych – Katarzyna Falińska
Wymagania Unii Europejskiej w zakresie metrologii prawnej – Piotr Nowakowski, Izabela Klich
Analiza wyników oraz źródła niepewności przy wzorcowaniu wzorców spektrofotometrycznych – Agnieszka Chrząstek, Justyna Wtorkiewicz
Wzorce odniesienia jednostki objętości gazu ciekłego propan-butan – Paweł Sikorski
Dopuszczalne granice niepewności wyznaczania parametrów przepływu przy szeregowym sprawdzaniu wodomierzy – Wiesław Gosk
Szacowanie zdolności pomiarowej CMC laboratoriów wzorcujących przepływomierze cieczy i gazów – Wiesław Gosk
Zastosowanie oprogramowania LabView przy wzorcowaniu komór klimatycznych – Krzysztof Flakiewicz, Rafał Jarosz, Iwona Wiśniewska
Komputeryzacja wzorca podstawowego wilgotności – generatora temperatury punktu rosy – Rafał Jarosz, Krzysztof Falkiewicz
50 m komparator interferencyjny – Mariusz Wiśniewski
Wzorzec odniesienia GUM jednostki objętości przepływu i strumienia objętości gazu na przykładzie wybranych stanowisk pomiarowych – Jakub Wildner, Arkadiusz nadworny
Sposoby uwzględniania wpływu charakterystyk metrologicznych mierników poziomu dźwięku na niepewność pomiaru wielkości charakteryzujących hałas – Danuta Dobrowolska
Stabilność długoterminowa generatorów kwantowych wykorzystywanych w pomiarach długości – Dariusz Czułek, Robert Szumski
Determination of phase correction for interferometrically measured gauge blocks based on 3D surface roughness analysis – Zbigniew Ramotowski, Leszek Salbut
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 3/2011
Spis treści
Wizyta kierownictwa GUM w Czeskim Instytucie Metrologicznym (CMI)
Źródła niepewności przy wzorcowaniu wzorców kreskowych na komparatorze interferencyjnym – P. Sosinowski
Wzorcowanie mierników indukcji pola magnetycznego – K. Falińska
Konwencja Metryczna a niepewność pomiaru – P. Fotowicz
Monografia Niepewność pomiarów w teorii i praktyce – streszczenia rozdziałów
Obchody Światowego Dnia Metrologii w Głównym Urzędzie Miar
15. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 2/2011
Spis treści
Słowo wstępne – J. M. Popowska, Prezes GUM
Przesłanie Dyrektora BIPM Prof. M. Kühne z okazji Światowego Dnia Metrologii i Międzynarodowego Roku Chemii – M. Kühne
Przesłanie Dyrektora BIML S. Patoray’a z okazji Światowego Dnia Metrologii i Międzynarodowego Roku Chemii – S. Patoray
Wspólny komunikat prasowy BIPM i OIML z okazji Światowego Dnia Metrologii w 2011 r.: Pomiary chemiczne dla naszego życia, naszejprzyszłości
Maria Skłodowska-Curie, uczona, kobieta, Polka, obywatelka świata – M. Sobieszczak-Marciniak
Historia odkrycia promieniotwórczości – E. Kaczorowska, A. B. Knyziak
Pomiary przewodności elektrycznej właściwej elektrolitów metodą podstawową – J. Dumańska-Kulpa, I. Grzybowska
Gazowe materiały odniesienia: wytwarzanie, zastosowanie, spójność pomiarowa – D. Cieciora, G. Ochman
Chemia w Głównym Urzędzie Miar – wczoraj, dziś i jutro – A. Zoń, Wł. Kozłowski, D. Cieciora
Materiały odniesienia i ich rola w metrologii – T. Stachurska
Monografia – Niepewność pomiarów w teorii i praktyce
Podpisanie porozumienia Głównego Urzędu Miar z Centralnym Instytutem Ochrony Pracy
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 1/2011
Spis treści
List gratulacyjny z okazji jubileuszu prof. Stefana Kubisy
Sprawozdanie z X Sypmozjum Niepewność Pomiaru, 14 – 18 luty 2011 r., Świnoujście
Streszczenia referatów pracowników GUM na X Sympozjum Niepewność Pomiaru
Wzorzec odniesienia GUM jednostki miary przepływu i strumienia objętości gazu – J. Wildner, A. Zadworny
Program komputerowy do obliczania niepewności pomiaru metodą Monte
Carlo – D. Czułek
Omówienie sprawozdania Dyrektora Międzynarodowego Biura Miar z działalności BIPM w roku 2010 – W. T. Chyla
XIII Międzynarodowe Targi Analityki i Technik Pomiarowych EuroLab 2011
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 4/2010
Spis treści
Informacja o Posiedzeniu OIML TC1 „Terminologia” – J. Borzymiński
Przemówienie otwierające posiedzenie OIML TC1 – J. M. Popowska
Przemówienie na zakończenie posiedzenia OIML TC1 – D. Habich
Wzorcowanie spektrofotometrów odbiciowych i kolorymetrów rójchromatycznych – A. Zydorowicz, K. Książek, S. Górnik
Chemiczne materiały odniesienia – H. Szewczyk
Metody sprawdzania liczników energii elektrycznej prądu przemiennego i stałego – M. Kaźmierski
Niepewność pomiaru przy kontroli metrologicznej wodomierzy – P. Sikorski
Wyznaczanie płaskości płyt pomiarowych oraz prostoliniowości liniałów różnymi metodami – P. Zalewski
Nowe kierunki rozwoju stanowisk wzorcowych objętości przepływu wody w aspekcie wymagań dyrektywy MID – W. Gosk
Przedział rozszerzenia jako miara niepewności pomiaru – P. Fotowicz
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 3/2010
Spis treści
List do Uczestników Kongresu Metrologii – J. M. Popowska
Kongres Metrologii – Łódź, 2010 – Z. Kuśmierek
Ocena dokładności obliczania niepewności pomiaru metodą Monte Carlo zgodnie z zalecanym algorytmem postępowania – P. Fotowicz
Alternatywne metodyki obliczania niepewności pomiaru – P. Fotowicz
Znaczenie wzorców jednostek miar w rozwoju gospodarki – D. Sochocka
Porównania międzylaboratoryjne wzorców wielkości elektrycznych – E. Dudek, J. Jursza, M. Mosiądz, L. Snopek
Problemy w pomiarach wysokich rezystancji – E. Dudek, M. Mosiądz, M. Orzepowski, L. Snopek
Odtwarzanie jednostki miary indukcyjności z wykorzystaniem komparatora RLC, przy częstotliwości 1 kHz – J. Jursza, M. Koszarny, A. Ziółek
Porównanie transferu czasu metodą GPS CV i metodą dwukierunkową z zastosowaniem włókien światłowodowych – A. Czubla, R. Osmyk, P. Szterk
Zmodernizowane stanowisko Państwowego Wzorca Jednostki Kąta Płaskiego – J. Przybylska
Gazowe materiały odniesienia wykonywane metodami dynamicznymi – zakres i metodyka wytwarzania, budżet niepewności – D. Cieciora, G. Ochman, M. Kowalczyk, P. Kolasiński
Modernizacja państwowego wzorca jednostki długości poprzez zastosowanie syntezera częstotliwości – D. Czułek, R. Szumski
Odtwarzanie i przekazywanie jednostki kermy w powietrzu dla promieniowania rentgenowskiego – A. B. Knyziak, E. Kaczorowska
Odtwarzanie i przekazywanie jednostki mocy kermy w powietrzu dla promieniowania gamma – A. B. Knyziak, M. Derlaciński
Bilateralne porównania komórek do realizacji punktu potrójnego wody i rtęci w GUM i INTiBS PAN – A. Szmyrka-Grzebyk, E. Grudniewicz, H. Manuszkiewicz, W. Roszkowski, D. Jancewicz, A. Kowal
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 2/2010
Spis treści
Wystąpienie Pani Prezes Głównego Urzędu Miar w dniu 20 maja 2010 r.
Przesłanie Dyrektora BIPM – A. Wallard
Państwowy wzorzec jednostki kąta płaskiego – K. Nicińska, J. Przybylska
Obliczenia niepewności pomiaru metodą Monte Carlo w arkuszu kalkulacyjnym – P. Fotowicz
Spotkanie Międzylaboratoryjnej Grupy ds. Porównań Krajowych Atomowych Wzorców Czasu i Częstotliwości – A. Czubla
Obchody Światowego Dnia Metrologii w GUM
Metrologia - Biuletyn z obchodów jubileuszowych w terenie
(PDF 11,2 MB)
Spis treści
Kalendarium obchodów
19 lutego
Okręgowy Urząd Miar w Gdańsku
27 kwietnia
Okręgowy Urząd Miar w Krakowie
29 maja
Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu
9 czerwca
Okręgowy Urząd Miar w Warszawie
10 września
Okręgowy Urząd Miar w Katowicach
16 października
Okręgowy Urząd Miar we Wrocławiu
18 listopada
Okręgowy Urząd Miar w Bydgoszczy
19 listopada
Okręgowy Urząd Miar w Łodzi
27 listopada
Okręgowy Urząd Miar w Szczecinie
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 1/2010
Spis treści
Wzorcowanie akustycznej aparatury pomiarowej w zakresie częstotliwości infradźwiękowych – D. Dobrowolska, T. Wąsala, T. Zmierczak
Wiskozymetryczne materiały odniesienia i wzorcowanie kubków wypływowych – P. Ruśkowska
Omówienie raportu Dyrektora Międzynarodowego Biura Miar z działalności BIPM w roku 2009 – W. Chyla
Teoria prawdopodobieństwa warunkowego w metrologii – P. FotowiczInformacja o Sympozjum nt. Niepewności pomiarów – S. Kubisa
Streszczenia referatów pracowników GUM na Sympozjum
Informacja o udziale GUM w EuroLab 2010 – D. Sochocka
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 4/2009
Spis treści
Wilgotność powietrza i gazów. Pomiary i wzorcowanie – K. Flakiewicz
Badania wpływu ciśnienia statycznego na charakterystyki metrologiczne przyrządów pomiarowych – T. Wąsala
Podejścia związane z wyrażaniem niepewności pomiaru – P. Fotowicz
Informacja o nadaniu stopnia naukowego Informacja o rozprawie doktorskiej – P. Fotowicz
Informacja o udziale pracowników Głównego Urzędu Miar i Okręgowych Urzędów Miar w wydarzeniach metrologicznych w roku 2009 – D. Sochocka
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 3/2009
Spis treści
Wzorce wielkości elektrycznych oparte na zjawiskach kwantowych – E. Dudek, M. Mosiądz, M. Orzepowski
Odtwarzanie i przekazywanie jednostki mocy kermy w powietrzu dla promieniowania gamma – E. Kaczorowska, M. Derlaciński, A. B. Knyziak Historyczne źródła niepewności pomiaru – P. Fotowicz Postępy prac przy opracowywaniu nowych dokumentów dotyczących wyrażania niepewności pomiaru – P. Fotowicz
Informacja o książce prof. Stanisława Adamczak
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Wydanie jubileuszowe (PDF, 19 MB)
Spis treści
Wstęp – dr Jerzy Borzymiński
Na początku był licznik ... – dr Andrzej Barański
Pomiary czasu i częstotliwości w Polsce i na świecie w latach 1919 – 2009 – dr Albin Czubla
Czterdzieści lat pracy w laboratorium światła i barwy GUM (1965 – 2005) – Jerzy Pietrzykowski
Rozwój pomiarów akustycznych w Głównym Urzędzie Miar – Danuta Dobrowolska
Moje lata w Głównym Urzędzie Miar. „40 w 90” – Barbara Piotrowska
Wspomnienia i fakty z dziewięćdziesięciu lat historii Laboratorium Gęstości – Elżbieta Lenard, dr Jolanta Wasilewska
Moje lata pracy w GUM – Jerzy Mikoszewski Uroczystość 90-lecia Głównego Urzędu Miar
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 2/2009
Spis treści
Obchody jubileuszu 90-lecia Głównego Urzędu Miar i Administracji Miar w Polsce
Przemówienie Janiny Marii Popowskiej Prezesa Głównego Urzędu Miar na uroczystości obchodów 90-lecia GUM 20 maja 2009 r.
Listy gratulacyjne
Pomiary w gospodarce – przesłanie Dyrektora BIPM z okazji Światowego Dnia Metrologii – A. J. Wallard
Państwowy wzorzec jednostki miary indukcyjności – J. Jursza i M. Koszarny
Wzorzec jednostki miary kermy promieniowania rentgenowskiego – E. Kaczorowska i A. Knyziak
Wzorzec podstawowy jednostek wielkości drgań mechanicznych – J. Kolasa
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 1/2009
Spis treści
Omówienie raportu Międzynarodowego Biura Miar za rok 2008 – W. T. Chyla
Państwowy wzorzec jednostki miary pojemności elektrycznej – R. Rzepakowski
Państwowy wzorzec jednostki miary aktywności promieniotwórczej radionuklidów – T. Dziel, R. Broda
Metrologia polska w świetle wyzwań stawianych metrologii europejskiej – D. Sochocka
Letnia Szkoła Metrologii – M. Mosiądz
Międzynarodowe Targi Analityki i Technik Pomiarowych EuroLab 2009
Harmonogram Seminariów Głównego Urzędu Miar w 2009 roku
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 3/2008
Spis treści
Państwowy wzorzec jednostki temperatury w Głównym Urzędzie Miar
VIII Szkoła – Konferencja Metrologia Wspomagana Komputerowo
XL Międzyuczelniana Konferencja Metrologów
III Konferencja Promieniowanie Optyczne – Oddziaływanie, Metrologia, Technologie (POOMT) oraz VII Krajowe Sympozjum Kolorymetryczne (KSK)
Konferencja „Jakość w chemii analitycznej”
Streszczenia referatów pracowników GUM przedstawionych na konferencjach krajowych
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 2/2008
Spis treści
List z życzeniami z okazji Światowego Dnia Metrologii, pani Janiny Marii Popowskiej Prezes GUM
Światowy Dzień Metrologii – Przesłanie 2008 „Nie ma igrzysk bez pomiarów” – list Andrew Wallarda, dyrektora BIPM
Materiały odniesienia
Wzorzec temperatury w Instytucie Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN we Wrocławiu
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 1/2008
Spis treści
Metody wytwarzania materiałów odniesienia stosowanych w absorpcyjnej spektrometrii atomowej Zarys merytoryczny Europejskiego Programu Badań Naukowych w Metrologii (EMRP) Konferencja „Rozwój polskiej metrologii w kontekście współpracy naukowej w Europie – projekt iMERA i Europejski Program Badań Naukowych w Metrologii” Harmonogram Seminariów Głównego Urzędu Miar w 2008 roku
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 4/2007
Spis treści
Państwowy wzorzec jednostki miary długości jako przykład praktycznej realizacji metra
Spójność pomiarów chemicznych
System przekazywania jednostek miary wielkości elektrycznych
Europejski Program Badań Naukowych w Metrologii – nowe możliwości rozwoju metrologii europejskiej
CAF w Głównym Urzędzie Miar
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 3/2007
Spis treści
Omówienie międzynarodowego dokumentu: Evaluation of measurement data – Supplement 1 to the “Guide to the expression of uncertainty in measurement” – Propagation of distributions using a Monte Carlo method
Państwowy wzorzec jednostki miary gęstości
Centrum Metrologii Chemicznej. Forum współpracy polskich instytucji w zakresie edukacji metrologicznej
Kongres Metrologii 2007
Wystąpienie Prezes GUM Pani Janiny Marii Popowskiej na otwarciu Kongresu Metrologii
Streszczenia referatów z udziałem pracowników GUM przedstawionych na Kongresie Metrologii 2007
XXXIX Międzyuczelniana Konferencja Metrologów
Streszczenia referatów z udziałem pracowników GUM przedstawionych na XXXIX Międzyuczelnianej Konferencji Metrologów
Wizyta delegacji z Chin
Metrologia - Biuletyn Informacyjny GUM Nr 2/2007
Spis treści
Światowy Dzień Metrologii 2007. Pomiary w naszym środowisku naturalnym
Czas na Ziemi i w kosmosie
Nowa europejska organizacja metrologiczna EURAMET
Posiedzenie Komitetu Zarządzającego Siecią Współpracy projektu iMERA
IX Międzynarodowe Targi Analityki i Technik Pomiarowych EuroLab 2007
List Prezes GUM do uczestników Sympozjum
VI Sympozjum nt. Niepewności Pomiaru
List intencyjny dotyczący współpracy pomiędzy Okręgowym Urzędem Miar w Poznaniu a Wydziałem Elektrycznym Politechniki Poznańskiej
Biuletyn Informacyjny Sekretariatu Naukowego Metrologii Nr 1/2007
Spis treści
Wizyta delegacji GUM w SMU w Bratysławie
Inauguracja EURAMET e.V. w PTB Berlin
Dokumenty dotyczące problematyki związanej z niepewnością pomiaru przygotowywane pod auspicjami Międzynarodowego Biura Miar
Najważniejsze krajowe naukowe spotkania metrologiczne w 2007 roku
Seminaria w Głównym Urzędzie Miar w 2007 roku
XXXVIII Międzyuczelniana Konferencja Metrologów
I Międzynarodowa Konferencja Oświetleniowa krajów Grupy Wyszehradzkiej „LumenV4”
Sympozjum Klubu Polskie Forum ISO 9000
Ogólnopolska konferencja naukowa „Jakość w chemii analitycznej”
Targi CONTROL-TECH Seminarium Głównego Urzędu Miar „Akredytacja laboratoriów urzędów administracji miar w Polsce” (Kielce, 28 września 2006 r.)
Biuletyn Informacyjny Sekretariatu Naukowego Metrologii Nr 2/2006
Spis treści
V Konferencja Naukowo-Techniczna „Podstawowe Problemy Metrologii”
Udział pracowników GUM w Konferencji „Podstawowe Problemy Metrologii” 2006
Streszczenia referatów wygłoszonych na Konferencji PPM’2006 przez pracowników administracji miar
Patronat Prezesa Głównego Urzędu Miar
Okręgowe Urzędy Miar włączają się we współpracę naukową
Zadania projektu iMERA i jego konsekwencje dla realizacji prac badawczych i rozwojowych w dziedzinie metrologii
Uchwała 20. Zgromadzenia Ogólnego EUROMET-u w sprawie wykorzystania wyników projektu iMERA
Przedsięwzięcia naukowe objęte programem Marii Curie
Pracownicy Głównego Urzędu Miar uczestniczący w charakterze ekspertów w pracach Komitetów Technicznych i Grup Roboczych
Biuletyn Informacyjny Sekretariatu Naukowego Metrologii Nr 1/2006
Spis treści
Wsparcie dla polskiej nauki
Posiedzenia Rady Konsultacyjnej przy Prezesie Głównego Urzędu Miar
Uchwały Nr 1/2006 i Nr 2/2006 Rady Konsultacyjnej przy Prezesie GUM z dnia 8 marca 2006 r.
Seminaria-Sympozja nt. Niepewności Pomiaru
Niepewność pomiar w fachowej literaturze międzynarodowej
VIII Międzynarodowe Targi Analityki i Technik Pomiarowych EUROLAB 2006
Dyplom Ministra Edukacji i Nauki dla Głównego Urzędu Miar
Biuletyn Informacyjny Sekretariatu Naukowego Metrologii Nr 2/2005
Spis treści
list Prezesa GUM do rektorów szkół akademickich, w których prowadzone jest kształcenie z dziedziny metrologii,
Projekt iMERA,
Europejski Program Badań Naukowych w Metrologii (EMRP),
Baza informacyjna o instytucjach akademickich i pracownikach nauki zajmujących się zagadnieniami metrologii,
Najważniejsze krajowe naukowe spotkania metrologiczne w 2006 r.,
Informacja o udziale Głównego Urzędu miar w imprezach dotyczących wynalazczości i innowacji.
Biuletyn Informacyjny Sekretariatu Naukowego Metrologii Nr 1/2005
Spis treści
Tezy wystąpienia Prezesa Głównego Urzędu Miar wygłoszonego na posiedzeniu Komitetu Metrologii i Aparatury Naukowej PAN,
Inauguracyjne posiedzenie Rady Konsultacyjnej przy Prezesie Głównego Urzędu Miar,
Współpraca międzynarodowa Głównego Urzędu Miar w 2004 r.,
ankiety dla metrologów i dla placówek naukowych metrologii.